DELTA ,CELTA, və TESOL beynəlxalq sertifikatlara sahib olan , İELTS və TOEFL imtahanlarına hazırlıq sahəsində ixtisaslaşmış, Təranə Quliyeva 12 ildir peşakar ingilis dili müəllimi kimi fəaliyyət göstərir. Suallarımızı cavablandıran Təranə Quliyeva ilə geniş müsahibəni oxucularımıza təqdim edirik
-Müxtəlif yaş qruplarına (uşaqlar, yeniyetmələr, böyüklər) ingilis dili tədris edərkən hansı metod və yanaşmaları fərqləndirirsiniz?
-Uşaqlarla oyun əsaslı öyrənmə (TPR və vizual stimullar), yeniyetmələrlə layihə əsaslı öyrənmə və motivasiyaedici mövzular, böyüklərlə isə məqsədyönlü, peşəkar və real həyatda istifadə edilə biləcək məzmunlar üzərində çalışıram. Məsələn, bir böyüklər qrupunda iş görüşməsi simulyasiyası təşkil etmişdim ki, bu onların praktiki danışıq bacarıqlarını gücləndirdi.
-Kommunikativ metodologiya tətbiq edərkən hansı fəaliyyətlərdən və resurslardan istifadə edirsiniz ki, tələbələrinizin danışıq bacarıqları inkişaf etsin?
-Danışıq klubları, rol oyunları, problem həlli fəaliyyətləri və real həyat dialoqlarından istifadə edirəm. Eyni zamanda, audio-vizual resurslardan – məsələn, podkastlar və real müsahibələrdən – istifadə edərək tələbələrə orijinal ingilis dili mühitini təqdim edirəm. Bu, onların spontan danışıq bacarıqlarını artırır.
-Tələbələrin dil səviyyəsini müəyyənləşdirmək üçün hansı qiymətləndirmə vasitələrindən istifadə edirsiniz? Bu qiymətləndirmələr əsasında dərs planını necə formalaşdırırsınız?
-Placement testlər, danışıq və yazı nümunələri, həmçinin diagnostik testlərdən istifadə edirəm. Əldə etdiyim nəticələrə əsasən dərs planlarını fərdiləşdirirəm – zəif bacarıqları inkişaf etdirmək üçün xüsusi tapşırıqlar, güclü tərəfləri isə daha dərin mövzularla gücləndirirəm.
-Müxtəlif imtahanlara (IELTS, TOEFL, General English) hazırlaşan tələbələrlə işləyərkən hansı fərdi yanaşmaları tətbiq edirsiniz?
-Hər tələbənin məqsəd və zəif tərəflərinə əsaslanan fərdi tədris planı hazırlayıram. IELTS və TOEFL üzrə strukturlaşdırılmış praktika sessiyaları təşkil edirəm. General English tələbələrinə isə gündəlik həyat mövzuları ətrafında danışıq və yazı bacarıqları qazandırıram. Məsələn, bir TOEFL tələbəm üçün xüsusi yazı korreksiya protokolu tətbiq etmişdim ki, bu da onun esselərində ciddi inkişaf yaratdı.
-Bir dərs planlayarkən hansı əsas komponentləri nəzərə alırsınız? Bir nümunə dərs planı strukturunu izah edə bilərsinizmi?
-Hər dərsdə məqsəd, mərhələli fəaliyyət planı, interaktiv tapşırıqlar, qiymətləndirmə və əks əlaqə komponentləri olur. Məsələn:
Warm-up (5 dəq.)
Vocabulary introduction (10 dəq.)
Listening activity (15 dəq.)
Pair speaking (15 dəq.)
Feedback and error correction (10 dəq.)
-Dərsdə motivasiyanı qorumaq və sinifdə nizam-intizamı təmin etmək üçün istifadə etdiyiniz strategiyalar hansılardır?
-Tələbələri dərs prosesinə cəlb etmək üçün differensiallaşdırılmış və maraqlı materiallar təqdim edirəm. Qaydaları əvvəlcədən razılaşdırıb tətbiq edirəm. Davamlı motivasiya üçün isə şəxsi inkişaf izləmə cədvəlləri və müsbət möhkəmləndirmədən istifadə edirəm.
-Akademik və peşəkar məqsədləri olan tələbələrə fərdi yanaşmanı necə qurursunuz? Konkret misal göstərə bilərsinizmi?
-Bu tip tələbələrlə birbaşa məqsədə uyğun materiallar hazırlayıram. Məsələn, xaricdə magistr təhsili almaq istəyən bir tələbə üçün personal statement yazılışı və akademik təqdimat bacarıqları üzərində fərdi məşğələlər keçirmişdim. Nəticədə, həmin tələbə istədiyi universitetdən qəbul aldı.
-Müəllimlərə mentorluq edərkən hansı əsas istiqamətləri izləyirsiniz? Müşahidə nəticəsində verdiyiniz ən faydalı tövsiyə nümunəsini paylaşa bilərsinizmi?
-Müşahidə zamanı müəllimin sinif idarəsi, dərs quruluşu və interaktivliyi necə təşkil etdiyini izləyirəm. Bir müəllimə dərsində “student talking time” az olduğu üçün “pair work” və “guided discussion” texnikaları tövsiyə etmişdim. Sonradan dərslərində tələbə iştirakı və nəticə göstəriciləri xeyli artdı.
-İngilis dili şöbəsinin koordinatoru olaraq üzərinizdə olan əsas məsuliyyətlər nələr idi? Hər hansı bir təşəbbüs və ya yeniliklə çıxış etmişdinizmi?
-Tədris proqramlarının tənzimlənməsi, müəllim heyətinin koordinasiyası və inkişafı, seminarların təşkili və keyfiyyətə nəzarət məsuliyyətlərimə daxil idi. Yenilik olaraq müəllimlər üçün “peer observation” və “feedback loop” proqramı yaratdım ki, bu da ümumi tədris keyfiyyətinə müsbət təsir göstərdi.
-Tədris prosesində hansı pedoqoji nəzəriyyələri əsas tutursunuz və bu nəzəriyyələri necə praktikaya tətbiq edirsiniz?
-Vygotsky’nin “Zone of Proximal Development” və Krashen’in “Input Hypothesis” nəzəriyyələri mənim üçün əsasdır. Məsələn, tələbəyə anlaşıqlı və bir qədər çətin input təqdim edərək onu motivasiya edirəm və bu zaman müəllim dəstəyi ilə inkişaf imkanlarını artırıram. Həmçinin, CLIL və task-based learning yanaşmalarından da geniş istifadə edirəm.
