28 May 1918-ci il… Bu tarix təkcə Azərbaycan xalqı üçün deyil, bütün Şərq və müsəlman dünyası üçün dönüş nöqtəsi oldu. Çünki həmin gün müsəlman Şərqində ilk dəfə demokratik, hüquqi, dünyəvi parlament respublikası – Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti (AXC) elan olundu. Bu, azərbaycanlı xalqının öz taleyini təyin etməyə, dövlət qurmağa, qərb dünyasının inkişaf etmiş demokratik dəyərlərini Şərq mədəniyyəti ilə birləşdirməyə cəsarət etdiyi bir tarixi mərhələ idi.
AXC cəmi 23 ay mövcud olsa da, bu qısa dövr ərzində dövlətçiliyin təməlini qoydu, millətin gələcək yol xəritəsini müəyyənləşdirdi. Qanunvericilik orqanı olan Parlament, əhalinin etnik və dini müxtəlifliyini nəzərə alaraq formalaşdırılmışdı – bu, dövr üçün misli görünməmiş bir siyasi iradənin ifadəsi idi. AXC dövründə qəbul edilən qərarlar, xüsusən də qadınlara seçki hüququnun verilməsi, təhsilin dünyəviləşdirilməsi və dövlət institutlarının formalaşdırılması onu Şərqdə ilk və tək nümunə halına gətirdi.
Bu istiqlal ruhunu qoruyub saxlamaq, Azərbaycan xalqının iradə və milli həmrəyliyinin gücünü nümayiş etdirdi. Heydər Əliyevin dediyi kimi: “Müstəqilliyi qorumaq, saxlamaq o müstəqilliyi əldə etməkdən qat-qat çətin bir vəzifə idi.” 1991-ci ildə ikinci dəfə bərpa edilən istiqlal, məhz bu tarixi irsin davamı olaraq gerçəkləşdi. Amma onun möhkəmləndirilməsi üçün siyasi sabitlik, milli birlik, güclü liderlik lazım idi. Məhz Ulu Öndər Heydər Əliyevin siyasi uzaqgörənliyi və strateji baxışları nəticəsində bu müstəqillik dönməz və dayanıqlı oldu.
Ulu Öndərin Naxçıvan Ali Məclisinin 1990-cı il sessiyasında üçrəngli bayrağı rəsmi şəkildə dövlət bayrağı kimi qaldırması, Azərbaycanın istiqlal ruhunun yenidən alovlanmasının rəmzi idi. Bu, müstəqilliyin bərpasının ilk rəsmi addımlarından biri oldu və Azərbaycan dövlətinin gələcək konturlarını müəyyən etdi. Konstitusiya Aktı ilə 1991-ci ildə Azərbaycanın müstəqilliyi yenidən təsdiq olundu və AXC-nin varisi elan edildi. Bu addım təkcə hüquqi deyil, həm də tarixi və mənəvi baxımdan son dərəcə əhəmiyyətli idi.
Bu gün biz bu tarixi qürurla yad edir, müstəqilliyimizi sadəcə bayram etməklə kifayətlənməyib, onu qorumağı və inkişaf etdirməyi özümüzə borc bilirik. 28 May – sadəcə keçmişin xatirəsi deyil, gələcəyin məsuliyyətidir.
Fərid Mustafayev
YAP Yasamal rayon Elm və Təhsil Nazirliyinin Torpaqşünaslıq və Aqrokimya İnstitutu üzrə ərazi partiya təşkilatının sədr müavini
